ويژگي هاي زنان در حماسه
 
رزمجویان زن، درعین جنگ آوری وستیزه جوئی، اغلب ازحکمت وفرزانگی نیز برخورداراند و درهنگامه ها ی سخت، قادرند تصمیمهای عمده ی سیاسی بگیرند و گفتارهائی حکمت آمیزو گاه ضد جنگ ارائه دهند ویا با ترفندهای زیرکانه، خود و یا لشکریان را ازمهلکه ها نجات دهند.
در چهره و منش زنان جنگاور می توان به و یژگی های عمده ای بر خورد نمود که میان بیشتر آنها مشترک است:
 
1- نخست آنکه از نظر تبارو وابستگی های خانوادگی، پیوندی نزدیک با تیره های شهریاری و پهلوانی دارند، آنها اغلب یا دختران یا خواهران پهلوانان و شهریاران بزرگ هستند. اما خود نیزمانند پهلوانان بزرگ صاحب لقب وعنوانهائی برساخته از واژه هائی هستند که رساننده ی جنگاوری آنان می باشد. مانند گُرد آفرید، گُردیه، بانوگشسپ (= بانوی صاحب اسب جهنده) و یا پوراندخت که معنای دختری با رخسار برافروخته را می دهدو در خود باری از جنگ آوری و ستیزه جوئی را دارد.
 
2 ـ دوم آنکه ازنظر پوشش و لباس رزم و کاربرد جنگ افزارها فرقی با پهلوانان و جنگاوران مرد ندارند، می توانند به راحتی زره و خفتان را بر پیکر های ظریف خود بکشند، کلاهخود بر سر بگذارند وسلاح های جنگی سنگین، مانند گرزهای گران و تیرو کمان و نیزه وشمشیر را با مهارتی که کم از پهلوانان مرد نیست، به کاربرند. اما اغلب آنان، به نشان پهلوانی، سلیح و زره پهلوانان بزرگ را بکار می برند و حتی گاه اسب های آنان از تباراسب پهلوانان نامی است.
 
3- ویژگی یا ویژگیهای سوم از نظر رفتارهای جنگی مطرح می شود:
  این رزمجویان، با اینکه زن هستند و نازک آوا، ولی هنگامی که به میدان جنگ می آیند، پا به پای مردان رجز خوانی می کنند و نعره های سهمگین می کشند یا به قول حماسه سرایان «ویله» می -کنند. به طوری که صدای آنها گاه با رستم و یا شیران غرنده و رعد رخشنده مقایسه می شود. آنان، در وقت لزوم بدون هیچ گونه ترحم یا دل نازکی زنانه، سر همآورد را از بدن جداساخته و یا پیکر او را ازمیان به دوشقه می کنند. نکته ی دیگری که در رابطه با جنگاوری زنان جنگ آور باید گفت، آن است که آنها اغلب پوشیده و با پنهان داشتن هویت زنانه به جنگ پهلوانان مرد می روند ولی کشف هویت زنانه یا دیدن صورت زیبایشان سبب می شود که هم آورد آنان در شگفتی فرو رود و به هر حال جنگ از مسیر طبیعی خود خارج شود. پهلوان مرد در ادامه یا توقف کار زار در می ماند. اگر پیروزی حاصل شود، افتخاری برایش ندارد و اگر شکست بخورد، همه نام زیر ننگ آورد. نکته ی دیگری که جنگ را از حرکت طبیعی می اندازد عاشق شدن هم آوردان مرد، در میان جنگ بر زنان جنگ آور و زیباست که آن نیز گاه جنگ 
 
5 ـ پنجمین خصوصیت یا گروهی ازخصوصیتها - که شاید از آن چهاردیگر مهمتر باشد- در رابطه با زنانگی و همسر گزینی دختران جنگاورمطرح می شود:
          اغلب دوشیزه اند، از زیبائی بی نظیری برخورداراند و با وجود ستیزه جوئی، دارای خواستگاران متعدد می باشند. اما شیوه ی همسر گزینی آنان با دیگر زنان جهان حماسه تفاوتی اصلی دارد:
   چنانکه می دانیم در صحن حماسه، پیوند های زناشوئی یا به ابتکار خود دختران صورت می گیرد و این دختران هستند که خود به شکار پهلوانان می روند مانند آنچه که میان زال و رودابه و یا رستم و تهمینه گذشت و یا حاصل توافقی سیاسی است. اما شرط تصاحب دوشیزگان زیبارو و جنگاور، نبرد تن به تن است و داماد به شرط شکست دادن محبوبه ی جنگ آور می تواند به حجله راه پیدا کند. بسیاری اما بر سر این مبارزه سر خود را از دست می دهند. با وجود ستیزه جوئی، اما، این دلربایان رزم ساز از ظرافتها و حساسیتهای زنانه بی بهره نیستند و به پاره ای از آنان فنونی همچون نقش آفرینی با سوزن دوزی نیز نسبت داده شده . حکایت کنند که دختر رستم هر هنگام نیزه بر زمین می گذاشت به سوزن دوزی می پرداخته است.
 
6ـ ششمین ویژگی که باید از آن یاد کرد، ایمان آنان است به ارزشهای پهلوانی ولزوم دفاع از نظام شهریاری. بدین خاطر است که همگی بدون استثناء در یک یاچند جنگ حماسی حضور و شرکتی نظامی دارند.
را روند دیگری می بخشد.
 
7- هفتمین ویژگی، عاقبت های هماننداست: آنها اغلب پس از پشت سرگزاردن مراحلی نظامی و سیاسی، به مقام فرماندهی سپاه و گاه فرمان روائی و پادشاهی می رسند و به هر حال دنباله ی نبرد و مبارزه ی پهلوان مرد را آنها بر عهده می گیرند  و سپهسالاران بزرگ را زیرفرمان خویش در می آورند. بدین معنا، در رابطه بانهاد  پهلوان گاه با او مساوی می شوند و گاه  مقام آنان از پهلوان مرد هم در می گذرد . این هفت خصوصیت را میتوان، در مجموع
 به عنوان خطوط اصلی چهره ی زن جنگاور  در حماسه های ملی درنظر گرفت.